- Zie voor St. Antonius Abt ⟶ Altweert.
- In de sacristie van de grote St. Janskerk bevindt zich een botreliek van Antonius Abt in een ronde, witmetalen theca (ø 3,5 cm). Het bijschrift luidt: 'S. Antonii Abb.'.
- Het beeld van Antonius Abt (67 cm hoog) stamt uit de 17e eeuw. Antonius draagt een habijt en op zijn hoofd een ronde baret. In zijn rechterhand houdt hij een staf, waaraan een klokje bevestigd is. In zijn linkerhand houdt hij een boek. Links van hem staat een, later toegevoegd, varken, dat in de jaren veertig van de 20e eeuw is gemaakt door beeldhouwer Jozef Germanus. Het beeld van Antonius stond tot 1906 in de oude St. Jan. In dat jaar verhuisde het naar de nieuwe St. Jan, omdat de oude kerk toen aan de eredienst werd onttrokken. In de loop van de jaren zestig verhuisde het Antoniusbeeld weer naar de oude kerk, waar het nog steeds staat. 
 

- De verering van Antonius Abt gaat in Hoensbroek terug tot 1405. Toen werden er twee altaren opgericht, waarvan een was toegewijd aan de vier HH. Maarschalken: Antonius Abt, Cornelius, Hubertus en Quirinus. Het is niet geheel duidelijk of dit altaar toen in de parochiekerk van Hoensbroek stond of in de slotkapel van het kasteel.
- Evenmin is bekend of Antonius Abt tussen de 15e en 19e eeuw ook al op een bedevaartgebonden wijze in Hoensbroek werd vereerd. Met zekerheid sinds de 19e eeuw trokken op de feestdag van de H. Antonius, 17 januari, de boeren uit Hoensbroek en omgeving - zegslieden noemen plaatsen als Heerlen, Heerlerheide, Brunssum, Waubach, Sibbe - naar de parochiekerk. In 1890 bevond het Antoniusbeeld zich in de pastorie. Tot 1906 ging de bedevaart naar de middeleeuwse St. Janskerk en na 1906 naar de grote neogotische kerk. Het beeld van de heilige stond dan, versierd met bloemen, opgesteld voor het altaar. De boeren namen brood en water mee naar de kerk, dat tijdens de mis gezegend werd. De gezegende broden werden gevoerd aan het vee om het te behoeden tegen veeziekten. Naar het schijnt, was er ook gezegend zand, dat in de stallen gestrooid werd. Op 17 januari was tevens de 'Sint-Theuniskirmis' in Hoensbroek. De hengstenhouders kwamen naar de kermis om hun dekhengsten te tonen. In 1939 waren er op 17 januari zes missen (7.00, 7.30, 8.00, 8.30, 9.00 uur) inclusief een hoogmis met feestpreek om 10.00 uur. Het feest werd dat jaar 'op grootsche wijze en onder groote belangstelling', ook van buiten de gemeente, gevierd. De volkskundevragenlijst van 1959 vermeldt pelgrims uit Amstenrade, Wijnandsrade, Hulsberg, Klimmen, Heerlen en Heerlerheide.
- In de loop van de 20e eeuw verdween het agrarisch karakter van Hoensbroek onder invloed van de mijnindustrie en verliep de verstedelijking snel. Naarmate er minder boeren waren, nam ook de devotie af. In de jaren zestig werden de speciale mis en de zegening van de broden afgeschaft. Aan de toch al tanende bedevaart naar St. Antonius Abt kwam hiermee de facto een einde.
- Sedert 2003 reikt harmonie Sint-Caecilia jaarlijks het 'Teuntje' uit aan personen die zich verdienstelijk gemaakt hebben voor de Hoensbroekse samenleving. Het betreft een bronzen beeldje van een varkentje naar ontwerp van Lia Brans. De onderscheiding verwijst qua naam en voorstelling naar de H. Antonius Abt.  
 

Archivalia: Heerlen, gemeentearchief: parochiearchief H. Johannes Evangelist te Hoensbroek.
Literatuur: H. Welters, Feesten, zeden, gebruiken en spreekwoorden (Venlo: Uyttenbroeck, 1877) p. 20-21; Alfred Habets, 'Bijdrage tot de geschiedenis der parochie en der kerk van Hoensbroek', in: De Maasgouw 12 (1890) p. 73; Limburger Koerier, 16-1-1939; Limburgsch Dagblad, 19-1-1939; W. Marres & J.J.F.W. van Agt, De Nederlandse monumenten van geschiedenis en kunst. V. Derde stuk, eerste aflevering Zuid-Limburg uitgezonderd Maastricht (Den Haag: SDU, 1962); J.M. van de Venne, J.Th.H. de Win & P.A.H.M. Peeters, Geschiedenis van Hoensbroek (Hoensbroek: Gemeentebestuur, 1967) p. 453, 543-545; Maurits de Meyer, Volkskunde-atlas voor Nederland en Vlaams-België. Commentaar bij de kaarten 21-29. Volksgeneeskunde (Antwerpen/Utrecht: Standaard Wetenschappelijke uitgeverij, 1968) p. 83; Antoine P.J. Jacobs, De kleine Sint-Janskerk te Hoensbroek. Een bijdrage tot haar geschiedenis (Hoensbroek: Parochie H. J. Evangelist, 1988); V. Delhey & A. Jacobs, Kerkenbouw in Limburg 1850-1914. Neogotische en neoromaanse parochiekerken en hun architecten (Sittard: Stg. Charles Beltjens, 2000) p. 145-146.
Overige bronnen: Nijmegen KDC BiN-dossier Hoensbroek-Antonius Abt; Meertens Instituut volkskundige vragenlijst 23 (1959) Q 39: Q 38, 108, 109, 111, 112a, 113; mondelinge informatie in 1988 en 1996 van P.A.H.M. Peeters, mevr. B. Notermans-Franssen, W. Franssen, mevr. F. Custers en J.J. Moonen te Hoensbroek.