's-Hertogenbosch, H. Quirinus |
||
| Gediskwalificeerd: | ja | |
|---|---|---|
| Cultusobject: | H. Quirinus |
Open Street Maps
|
| Datum: | 1 mei | |
| Periode: | Tot circa 1900 | |
| Religieuze context: | Christelijk | |
| Locatie: | Voormalige parochiekerk St. Jacob te 's-Hertogenbosch | |
| Adres: | Jeroen Boschplein, 5211 ML 's-Hertogenbosch | |
| Gemeente: | 's-Hertogenbosch | |
| Provincie: | Noord-Brabant | |
| Bisdom: | 's-Hertogenbosch | |
| Samenvatting: |
In de kapel, later parochiekerk St. Jacob heeft een verering voor de H. Quirinus bestaan, waarvan de oudste gegevens dateren uit de 16e eeuw. De kapel was gebouwd voor pelgrims naar Santiago de Compostela. In hoeverre men voor de H. Quirinus van buiten de parochie kwam is niet duidelijk. In de 19e eeuw werd water gewijd en lieten lijders aan allerlei ziekten zich overlezen, maar vooral kinderen met dauwworm. |
|
| Auteur: | Ottie Thiers | |
| Illustraties: | ||
| Topografie |
- Omstreeks 1430 kreeg de St. Jacobsbroederschap te ’s-Hertogenbosch toestemming van paus Martinus V om een kapel met hospitium op te richten, bedoeld voor doortrekkende pelgrims naar Santiago de Compostela, en voor teruggekeerde Bossche pelgrims die ondersteuning behoefden. Deze kapel werd gebouwd aan het Hinthamereinde, de tegenwoordige Bethaniestraat. Een bijzondere gebeurtenis was de verheffing in 1569 van de Jacobskapel (tegelijk met twee andere bestaande kapellen in de stad) tot parochiekerk, te meer als men bedenkt dat tot dan toe de gehele stad onder de parochie St. Jan viel. De Jacobskerk werd in 1584 vergroot tot een driebeukige kerk. Van 1629 tot 1650 werd ze gebruikt voor de protestantse eredienst. Nadien deed het gebouw dienst als begraafplaats, wagenhuis, paardenstal, arsenaal, kazerne en van 1924 tot 1986 als provinciaal museum. Sinds 1988 is de gemeentelijke Bouwhistorische en Archeologische Dienst erin gehuisvest. Het gebouw heeft in die periode diverse verbouwingen ondergaan, maar de grondvorm is behouden gebleven. |
|
| Cultusobject |
Pastoor Verhoeven vroeg zich in de negentiende eeuw af welke Quirinus eigenlijk werd vereerd. Hij kwam tot de conclusie dat het Quirinus van Neuß moest zijn, dit op grond van de in de Jacobskerk gebruikelijke feestdag 1 mei. 30 april is de dag van de translatio van de relieken naar Neuß, waar de schrijn op 1 mei wordt rondgedragen. In Duitsland en in de buurt van Leuven, zo ontdekte hij, vereerde men Quirinus van Neuß eveneens op 30 april en 1 mei. |
|
| Verering |
In de oudste kapel, gebouwd in de vijftiende eeuw, stonden drie altaren, waarvan één gewijd was aan de H. Quirinus. Het stichtingsjaar is niet bekend, de oudste vermelding is uit 1530. Er was een broederschap aan verbonden. |
|
| Bronnen en literatuur |
Archieven: ’s-Hertogenbosch, Bouwloods St-Jan, Parochiearchief St Jacob: Memoriaal, en kerkinventarissen 1874-1912. |
|
| Laatste mutatie | 23-03-2026 | |
|
naar het KDC, voor aanvullingen en
commentaar. |
||


