Zwaag, O.L. Vrouw van Lourdes

Gediskwalificeerd: ja
Cultusobject: O.L. Vrouw van Lourdes
Datum: onbekend
Periode: 19e-20e eeuw
Religieuze context: christelijk
Locatie: Lourdeskapel
Adres: Pastoor Nuijenstraat 2, Zwaag
Gemeente: Hoorn
Provincie: Noord-Holland
Bisdom: Haarlem/Amsterdam
Samenvatting:

Na een persoonlijke bedevaart aan Lourdes liet de toenmalige pastoor Masker in 1882 een Lourdeskapel in Zwaag bouwen. Het is een van de oudste Lourdeskapellen in Nederland. Er zou een wonderbaarlijke genezing hebben plaatsgevonden. Maar voorzover bekend bleef de devotie er lokaal en werd niet ook zelf een bedevaartsoord.

Auteur: PJM
Illustraties:
Topografie

- De Lourdeskapel van Zwaag dateert uit 1882 en is daarmee een van de oudste van Nederland. De kapel heeft een zeshoekige vorm en kan zo'n zeventig personen bevatten. In de kapel bevindt zich een kleinere kopie van de grot in het Franse Lourdes waar Bernadette Soubirous in 1858 Maria zag verschijnen
- De naam van de architect van de Lourdeskapel is niet bekend; mogelijk was het de Hoornse architect A. C. Bleijs omdat de gebruikte, tegen optrekkend vocht  (engelse) patentstenen in zijn richting wijzen. De bouwkundige Kooter uit Wognum was ook betrokken bij de bouw.
- In 2003 werd de Lourdeskapel volledig gerenoveerd, vervolgens werd de tuin rond de kapel opgeknapt.
- In de 21e eeuw worden in de kapel nog regelmatig (doop- en trouw-) vieringen gehouden.

Cultusobject

- Een in Lourdes gekocht kopiebeeld van O.L. Vrouw.
- Een relieksteen van de grot uit Lourdes.

Verering

- In 1878 plaatste pastoor Masker, nadat hij naar het Franse Lourdes op bedevaart was geweest en daar een beeldje van  O.L. Vrouw van Lourdes had gekocht, het beeldje op de begraafplaats van Zwaag. Hij wilde in navolging van andere plaatsen in Nederland ook in Zwaag een kopie van de Franse grot. Hij had een plan, want tevoren, in de zomer van 1877, hij had de echte grot in Lourdes  al door een deskundige laten opmeten en natekenen. Bisschop Snickers van Haarlem was echter tegen de bouw. Ondertussen kwamen gelovigen bij het beeld bidden. Onder hen was een ziek meisje dat nagenoeg blind was. Zij zou [in welk jaar?] op wonderbaarlijke wijze zijn genezen, na het bidden van een Marianoveen. [is hier meer over te achterhalen, heeft dit niet tot toeloop geleid?]. Daarop ging de bisschop alsnog overstag en mocht de grot gebouwd worden. Mogelijk heeft daarbij een rol gespeeld dat, naar verluidt, pastoor Masker op terugreis van een pelgrimstocht naar het Heilig Land in 1881, Rome aandeed en ook aan paus Leo XIII toestemming voor de bouw van een replicagrotheeft gevraagd. In 1882 werd de grot gerealiseerd. Vervolgens werd vanuit Zwaag in 1883 een [dank?] bedevaart naar Lourdes georganiseerd. 
- In de jaren 1970 kwamen enkele tientallen kloosterzusters met geestelijken enkele keren per jaar naar de kapel.
- In de 21e eeuw wordt de kapel en de grot vooral met Open Monumentendag bezocht.

Bronnen en literatuur
Laatste mutatie 28-01-2026
  naar het KDC, voor aanvullingen en commentaar.