Roermond, Maria van St. Josef (Jacobine van Rhoon)

Gediskwalificeerd: ja
Cultusobject: Maria van St. Josef (Jacobine van Rhoon) Open Street Maps
Datum: n.v.t.
Periode: 17e - 20e eeuw
Religieuze context: christelijk
Locatie: Voormalig Karmelietessenklooster
Adres: Venloseweg 78, 6041 BZ Roermond
Gemeente: Roermond
Provincie: Limburg
Bisdom: Roermond
Samenvatting:

Maria van Sint Josef was een karmelietes, die in 1676 'in een geur van heiligheid' is overleden. De resten van haar worden sinds mei 1992 bewaard in het museum Krona in Uden, nadat ze sinds 1878 in Roermond waren bewaard (eerst in het ursulinenklooster en later in het karmelietessenklooster) en vervolgens korte tijd in Echt (in het karmelietessenklooster). In Den Bosch was ze in 1629 ingetreden. Er was in Roermond geen sprake van een bedevaart.

Auteur: Geert Vink
Illustraties:
Topografie

- Het Karmelietessenklooster in Roermond is gebouwd in 1882 naar een ontwerp van Johannes Kayser. Het gebouw heeft een traditionalistische stijl met neogotische elementen. Volgens de ideeën van de karmel heeft het klooster een gesloten karakter. Het is gebouwd in carrévorm. Kort na 1997 verlieten de karmelietessen het gebouw. Het voormalige klooster heeft de status van Rijksmonument en is nu in gebruik als appartementencomplex. 

Cultusobject

- De eigenlijke naam van Maria van Sint Josef is Jacobine van Rhoon. Zij werd in 1598 geboren op kasteel Rhoon bij Rotterdam in een vooraanstaand katholiek gezin. In de karmel van 's-Hertogenbosch begon zij in 1629 haar leven als religieuze. Vanwege de politieke situatie (prins Fredrik Hendrik had in september 1629 de stad ingenomen) verhuisde een deel van de Bossche communiteit in 1630 naar Keulen. Daar kreeg Jacobine haar kloosternaam en legde zij de eeuwige beloften af. Later verbleef ze nog in andere stichtingen van de karmel in Düsseldorf en Münstereifel. Ze werkte als novicemeesteres en koster. Zij toonde zich immer bijzonder vroom. Volgens de spiritualiteit van de karmel ervoer zichzelf als zijnde in Gods onmiddellijke nabijheid (Gods inwoning in ons). Na haar overlijden in 1676 werd haar lichaam met ongebluste kalk bestrooid en begraven in de grafkelder onder het zusterkoor. Daarna zou er een wonder aan haar lichaam zijn gebeurd.
- In 1697 en 1704 opende men om onbekende redenen haar graf en trof een volledig intact lichaam aan. Toen de zusters met een borsteltje wat stof verwijderden, verspreidde zich een aangename geur door het klooster. De pauselijke nuntius stelde in 1704 een commissie in om het lichaam te onderzoeken. Ook werden enkele gebedsverhoringen genoteerd. Het lichaam werd op een aparte plaats herbegraven en de zusters gingen er vaak bij bidden. Het is echter nooit tot een proces van zalig- of heiligverklaring gekomen. Na een overstroming - 142 jaar na de begrafenis - zou haar lichaam alsnog vergaan. 
- Inmiddels was vanwege de Franse bezetting rond 1800 een einde gekomen aan de karmel in Münstereifel. In 1831 werd hun gebouw toegewezen aan de Ursulinen van St. Salvator. Zij namen de zorg voor de relieken van Maria van Sint Josef op zich. Vanwege de Kulturkampf van Bismarck weken de ursulinen in 1875 uit naar Nederland. Zo kwamen de overblijfselen in 1878 terecht bij het klooster van de ursulinen in de Zwartbroekstraat in Roermond. Of in Münstereifel of in Roermond versierden de ursulinen de relieken met kralen en stukjes zijde. In 1989 werden de relieken overgedragen aan de karmelietessen van de Venloseweg 78 en weer later kregen ze een bestemming in het Karmelietessenklooster in Echt. 
- Op 26 mei 1992 werden de resten van Maria van Sint Josef als erfgoed naar het religieus museum in Uden gebracht. Daar waren ze tot 16 augustus 1992 te zien op de tentoonstelling 'Juan de la Cruz'.

Verering

- Ook al was er ooit sprake van een wonder en werden de relieken bijzonder versierd en telkens op nieuwe plaatsen ondergebracht, is er vooralsnog nergens bewijs gevonden voor een bijzondere verering, laat staan een die op een bedevaartgebonden cultus had kunnen duiden.

Bronnen en literatuur

Literatuur: 'Ruimtelijk', Stichting Ruimte 13, 1 (2008); monumenten, architectuur en stedenbouw in Roermond en omstreken: het versierde geraamte; 'Jacobine van Rhoon karmelites in ballingschap', in: Bisdomblad, 28 augustus 1992, p. 8-9; 'Kunst in een lijkwagen', in: Brabants Dagblad, 26 mei 1992.
Website:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Karmelietessenklooster_(Roermond);
https://www.monumenten.nl/monument/520550.
Overige Bronnen: KDC BiN-diskw.-dossier Roermond-Maria van St. Jos[ef]. 

Laatste mutatie 13-10-2025
  naar het KDC, voor aanvullingen en commentaar.