Hernen, H. Donatus

Gediskwalificeerd: ja
Cultusobject: H. Donatus Open Street Maps
Datum: 2e zondag in juli
Periode: 19 eeuw-
Religieuze context: Christelijk
Locatie: St. Judocus-kerk van de parochie van Hernen en Leur
Adres: RK. pastorie, Dorpsstraat 35, 6616 AD, Hernen.
Gemeente: Wijchen
Provincie: Gelderland
Bisdom: 's- Hertogenbosch
Samenvatting:

In Hernen bestaat nog een zekere mate van Donatus-verering. Deze is echter zeer lokaal van aard en van een bedevaart is geen sprake.

 

Auteur: Geert Vink / Frans Kroonenberghs
Illustraties:
Topografie

- De Sint Judocuskerk te Hernen had een voorganger die ca. 1360 tesamen met het tegenoverliggende kasteel als kapel was gebouwd. In 1398 werd deze kapel de dorpskerk van Hernen. Het was een klein gotisch éénbeukig kerkje. Patroonheilige was de H. Judocus. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog kwam de kerk in protestantse handen maar in 1800 tijdens de Bataafse Republiek kregen de katholieken het weer terug. In 1830 werd de kerk, als gevolg van de groeiende bevolking,  verbouwd en uitgebreid.. De feestelijke inwijding hiervan vond plaats op de de feestdag van de H. Donatus. Naast de H. Judocus werd deze de tweede patroonheilige van de parochie. In 1890, na de herinvoering van de Bisschoppelike Hiërarchie, kwamen er plannen om een nieuwe kerk te bouwen. Deze was klaar in 1893. Het is een neo-romaanse kruisbasiliek naar een ontwerp van architect P. Th.Stornebrink. De kerk, met een al van verre zichtbare hoge toren, heeft vele halfronde uitbouwsels (apsiden), rondboogvensters en boogfriezen. In het koor en transept bevinden zich schilderingen uit de werkplaats van Pierre Cuypers. De gebrandschilderde ramen zijn ook van deze architect afkomstig. Het enige wat nog uit het oude kerkje is overgebleven zijn de neo-classicistische biechtstoelen en het orgel uit Kevelaer.

 

Cultusobject

- H. Donatus: zie Altforst, H. Donatus
- Bij het hoogaltaar van de kerk bevindt zich een tombe met een beeld van de liggende Donatus, geflankeerd door 4 staande engelen tussen zuilen.
- Ook zijn 2 neogotische beelden uit ca. 1900 aanwezig van de H. Donatus, beide van gepolychromeerd hout. Een staand als Romeins krijgsman met zwaard en bliksemschicht onder de voet en een staand als heilige met baard in middeleeuws krijgskostuum met kort zwaard.
- De kerk bezit een zilveren kelk van H.G. Esser uit Weert met een geprofileerde voet met zes opgeschroefde medaillons, waarin op blauw fond o.a. de H. Donatus.
 

 

 

Verering

 - De H. Donatus is de tweede patroonheilige van de Judocuskerk. Hij wordt daar aangeroepen als beschermheilige tegen onweer en bliksem. Dit is echter een zeer lokale traditie. In de eerste helft van de 20e eeuw werd er op Donatus-feestdag nog een processie gehouden. Van een bedevaart naar de kerk is nooit sprake geweest. 
- Ca. 1880 werd een Broederschap van de H. Donatus opgericht.

 

 

Bronnen en literatuur

Literatuur: D. Gooren, 'Sint Donatus en zijn verering in Nederland', in: Brabants Heem 23 (1971), p. 7-15
Overige bronnen: KDC BiN-diskw.-dossier Hernen-Donatus

 

Laatste mutatie 14-01-2026
  naar het KDC, voor aanvullingen en commentaar.