- De St. Pieterkerk in Den Bosch, ook wel Petrus' Bandenkerk of Tolbrugkerk genoemd,  werd in de jaren 1842-1843 gebouwd. Bouwpastoor was pastoor Van den Heuvel. Het was een neoclassicistische waterstaatskerk gelegen Achter de Tolbrug aan de rand van volksbuurt De Pijp. Ontwerper was J.H. Laffertée. De St. Pietersparochie was al in 1569 opgericht, waarbij de bestaande kapel van St. Petrus en Paulus, gesticht in 1450,  werd verheven tot parochiekerk. De naam van kerk en parochie veranderde in de loop van de tijd in St. Pieter. Na de inname van Den Bosch in 1629 door stadhouder Frederik Hendrik kwam de kerk in protestantse handen en werd uiteindelijk in 1847 gesloopt. De katholieken waren toen voor hun erediensten aangewezen op schuurkerken op verschillende plaatsen in de stad. Na 1672 konden de katholieken weer in het openbaar hun erediensten uitoefenen. Het duurde nog tot 1842 dat de toenmalige pastoor van de St. Pieterparochie, Antonius van de Heuvel, op de plaats van de jezuïetenschuurkerk Achter de Tolbrug een nieuwe St. Pieterkerk kon bouwen.

- Voor de geschiedenis van het beeldje en de verering ervan zie ook: Hertogenbosch, O.L. Vrouw van St. Geertrui.
- Het Mariabeeldje in de St. Pieterkerk was waarschijnlijk rond 1500 vervaardigd. Het is een houten gepolychromeerd beeldje en ca. 28 cm hoog. Oorspronkelijk was het erg verwaarloosd en wormstekig, maar later werd het versierd met o.a. een mantel. Het werd in 1927 ingrijpend gerestaureerd door de Bossche beeldhouwer J.J. Kuipers. Maria staat afgebeeld met het Jezuskind op haar linkerarm. Het kleed van Maria werd bij de restauratie aan de voorkant zwaar verguld. Enkele delen van het beeldje zijn aangevuld met gips, m.n. de voeten, de handen, het haar van Maria en de plooien van haar kleed. De rechterhand van Maria hield in het verleden een scepter met een ster vast maar is afgebroken. Deze scepter is nu op haar rug vastgezet. Het Jezuskind heeft een duif in de hand.

- Het Mariabeeldje uit de St. Pieterkerk stond oorspronkelijk, van 1509 tot ca. 1629, in de Geertruikerk in Den Bosch. Dit was toen de kapel van het augustinessenklooster van St. Geertrui. Er gingen in die tijd vele bedevaarten naartoe, aangezien er een aantal wonderen aan het beeldje werden toegeschreven. De verering ervan begon in 1509 toen het beeldje, dat erg verwaarloosd en wormstekig was, door een non van het klooster in het keukenvuur werd gegooid. Ook na een derde poging wilde dit niet vlamvatten, zodat het weer in de keuken bewaard werd. De procuratrix van het klooster, Hadewich van Brecht, kreeg vervolgens drie nachten lang in haar cel stemmen te horen . Deze spoorden haar aan het beeldje te gaan zoeken. Zij vond dit, waarna zij het op het altaar van de ziekenzaal neerzette en versierde met o.a. een mantel. Ook probeerde zij het beeldje opnieuw te beschilderen maar dit mislukte drie keer, het bleef in de oude toestand verschijnen. Na verloop van tijd werd het overgebracht naar de kapel van het klooster zodat ook andere gelovigen het konden vereren. In 1522 genas de opvolgster van Hadewich van de pest, nadat het Mariabeeldje op haar ziekbed was verschenen. Maria verlangde een nieuwe mantel en een kroontje voor het beeld en dank zij een aantal giften werd het opnieuw aangekleed. De hele 16e eeuw werd het beeldje vereerd. Er zou ook een tekst aangebracht zijn met een beschrijving van alle wonderen die na gebedsverhoringen zouden zijn gebeurd. Na de inname van Den Bosch kon het beeldje al snel niet meer openlijk getoond worden, waardoor de verering afnam. Rond 1703 hield het Geertruiklooster op te bestaan. Het beeldje, met een zilveren kroontje, kwam terecht in de schuurkerk van de jezuïet Petrus Cornelius Boucquet. In 1720 moest deze Den Bosch verlaten en kwam het beeldje weer in een andere schuilkerk van de jezuïeten terecht, Achter de Tolbrug. Hier bleef het tot 1840 staan. In 1843 werd op Achter de Tolbrug de nieuwe St. Pieterkerk gebouwd. Het beeldje verhuisde hiernaartoe en kon weer getoond worden, maar dit leidde niet meer tot een bijzondere verering. De kerk verloor haar kerkfunctie in 1972. Het beeldje werd toen opgenomen in het Noordbrabants Museum en later in de Gerfkamer van de Sint-Janskathedraal. Op 28 augustus 2022 werd vanuit het opgeheven Bristolpand in de binnenstad van Den Bosch een buurtbedevaart georganiseerd naar de Gerfkamer van de Sint-Jan. Onder deze schoenwinkel bevond zich ooit het Sint-Geertruiklooster met het Mariabeeldje. De hele geschiedenis rond dit beeldje kwam toen weer in de openbaarheid. Deze werd  o.a. vastgelegd in het Archeologie Magazine en het Brabants Dagblad. Die hele zomer waren er bij het pand aktiviteiten om het verhaal rond het beeldje weer tot leven te brengen. Zo werd er binnenin een geïmproviseerd altaar neergezet met een foto van het Mariabeeld dat in de Sint-Jan stond. Ook daar kon men het beeldje bewonderen. Mensen konden muntjes neerleggen of kaarsen aansteken. De Gerfkamer is (nog) niet open voor publiek, maar er worden akties ondernomen om het beeld permanent in de openbaarheid te krijgen.Ook zijn er initiatieven om een docu te maken rond het verhaal van Maria van Geertrui.

- In de 20e eeuw zijn er verschillende devotieprentjes gedrukt.
- Op een inventarislijst van de St. Pieterkerk stond een aantal goederen die mogelijk van het Geertruiklooster afkomstig waren en toebehoord hebben aan het Mariabeeldje. Zo stonden verschillende gouden kroontjes en ceintuurs, zilveren rozenkransen en diverse mantels vermeld.

Literatuur: 'Het miraculeus beeld in de St. Pieter te 's Hertogenbosch' in: De Volksmissionaris 22 (1901), p. 41-46; J.A.F. Kronenburg, Maria's Heerlijkheid (Amsterdam: Bekker, 1909) dl.6, p. 469-474.
Website: https://www.bouwrituelen.nl/bristol-pand.html (geraadpleegd 2-2-2026)
Overige Bronnen: KDC BiN-diskw-dossier 's-Hertogenbosch (St. Pieterpar.)-OLV