- De St. Antoniuskapel te Heukelom is gelegen tussen de Noord-Limburgse plaatsen Bergen en Afferden. Het is niet bekend wanneer de kapel is gebouwd, misschien al in de 16e eeuw, maar er zijn aanwijzingen dat ze op kosten van de heren van kasteel Bleijenbeek is onderhouden. In een schrijven van Jacobus, bisschop van Roermond, uit 1622 wordt melding gemaakt van inkomsten die zijn nagelaten door inwoners van Heukelom ten behoeve van de kapel van de H. Anthonius voor het onderhoud van de kapel en "een blijvend beneficie ... onder de titel van den H. Anthonius". Als eerste rector werd aangesteld Arnoldus Rijses. De rectoren moesten eens per week een mis lezen, maar het patronaatsrecht behoorde aan de pastoor en de gemeente.  Bij een visitatie tijdens het rectoraat van Johannes Verheyen in 1669 werd ook melding gemaakt van de kapel. Wekelijks werd er een mis gelezen. De benodigdheden daarvoor waren in de kapel aanwezig. Ze werd tijdens de strijd tussen Staatsen en Spanjaarden verwoest maar ca. 1676 herbouwd. De fundamenten van de oorspronkelijke kapel zijn nog aanwezig. In 1820 kwam de kapel bij hoogwater onder water te staan met als gevolg dat altaar en misgewaden onbruikbaar werden, zodat daar geen mis meer gelezen kon worden. Na een periode van verwaarlozing volgde in 1859 opnieuw een restauratie van gevel en toren door de in Heukelom geboren kannunik G. Linders. Hierna werd de kapel verzorgd door de parochie Bergen maar bleef eigendom van de parochie Afferden. De kapelaan van Bergen ging wekelijks naar Heukelom om daar de mis te lezen. De eerste klok uit 1670, vervaardigd in Trier, verdween op een gegeven ogenblik spoorloos. In 1904 schonken de inwoners van Heukelom een nieuwe klok. Ook deze werd tijdens de Duitse bezetting in 1942 meegenomen, maar na de oorlog weer teruggevonden, dank zij het opschrift "1904, geschonken door de bewoners van Heukelom", en in de toren opgehangen. In 1992 werd de kapel eigendom van de parochie Bergen. In 2012 vond opnieuw een grondige restauratie plaats, waarbij ook het interieur opnieuw werd ontworpen. 
- De St Antoniuskapel is een rechthoekig zaalkerkje met hoeksteunberen, rondboogvensters en een ingebouwde westtoren. Aan de oostgevel bevindt zich een rondbogige triomfboog naar het voormalige koor, waarvan de fundamenten bewaard zijn gebleven. 

- Antonius Abt, zie Altweert, H. Antonius Abt
- In het verleden werden vaak kapellen gebouwd die opgedragen waren aan Antonius Abt, als bescherming tegen de pest en veeziekten. Antonius was de beschermheilige van alle beroepen die met vee hadden te maken.
- Een inventaris van het bisdom Roermond van de kapel Heukelom te Bergen van 8 nov. 1977 vermeldt 2 items die betrekking hebben op de aanwezigheid van 2 (?)  beelden van Antonius in de kapel:
1. "Reliëfs; afm.: 62x52 cm.; hout, gepolychromeerd; 1893 (inscriptie) St. Antonius in de woestijn bekoord door de duivel (draak)".  
2. "Beeld; h. 83 cm.; hout; XVII. H. Antonius Abt, staande , in lang kleed en breed scapulier; in de linkerhand een geopend boek; een varken aan zijn voeten. foto nr. 4.436.1. Nota: De inventaris G.B. p. 32 (beeld H. Antonius XVII, 2 paar kandelaars XVIIB) in 1975 door diefstal verdwenen".
De diefstal waar hier sprake van is, betreft een inbraak in de kapel in juli 1975 waarbij, naast een aantal kandelaars en andere beeldjes, een kostbaar houten beeld van Antonius met het varken uit 1650 werd ontvreemd. De bijbehorende T-staf werd achtergelaten, waarschijnlijk omdat deze van latere datum was. 
- Op 17 januari 2004, de feestdag van de H. Antonius, werd bij de kapel een bronzen beeld onthuld naar ontwerp van Clemens Driessen. Het was getiteld "De bekoring van Sint Antonius" en beeldt de verzoeking van Antonius door de duivel uit. De duivel is afgebeeld in de persoon van Christus, maar deze vermomming was door Antonius doorzien. Men spreekt dan ook wel van een "christusduivel".
- Bij de restauratie in 2012 werden muurschilderingen aangebracht met o.a. een afbeelding van Antonius met de brandende handen. Dit als verwijzing naar de bijzondere geneeskundige gaven van de heilige voor mens en dier. 

 

- Van een bedevaartkarakter naar de kapel is nooit sprake geweest, de verering was lokaal van aard.
- Pastoor Jo Janssen van de parochie H. Petrus te Bergen hield, in ieder geval eind 20e eeuw, de ene week op maandag de mis in de Aijense Antonius Abtkapel, de andere week in de Antonius Abtkapel in Heukelom. Hierbij waren alleen lokale gelovigen aanwezig.

Archieven: Par. Arch. H. Petrus, Bergen nr.52; Gem. Arch. Venray
Literatuur:  M.J.J. Janssen, 'Beneficianten en kapellanen te Afferden, alsmede rectoren der St. Antoniuskapel te Heukelom' in: De Maasgouw  19 (15 oct. 1897) p. 64, 73-74; M.J. Janssen, 'De verering van den H. Abt Antonius en de St. Antoniusgilden in het voormalige Land van Kessel' in: Publications ... de Limbourg 52 (1916), p. 189 - 239; J.H.A. Mialaret, De Nederlandsche Monumenten van Geschiedenis en Kunst. Geïllustreerde beschrijving. Dl. V, de Provincie Limburg, 2e stuk NOORD-LIMBURG ('s-Gravenhage: Algemeene Landsdrukkerij, 1937); Geert Daemen, 'St. Antoniuskapelltje te Heukelom' (eindscriptie Ped. Academie Nijmegen (1977) p. 39 - 40;  E. Tielemans, Volksgeneeskunde in Limburg. Een bibliografie. (Limpricht: Limburgs Volkskundig Instituut, 1986); Peter Verheijden, Antonius Abt kapel, Heukelom, Kunstschriftjes dl. 9 (Venlo 2012).
Overige Bronnen: KDC BiN-diskw.-dossier Heukelom-Antonius